Regelmatig herinneren wij vogelliefhebbers elkaar er aan dat papegaaien nou eenmaal prooidieren zijn. Daarom zitten papegaaien in groepen bij elkaar en daarom verbergen papegaaien ziektes en kwalen… Om vooral niet de aandacht te trekken van roofdieren, want dan is het snel gebeurd. Maar wat zijn nu eigenlijk de natuurlijke vijanden van een ara? En hoe jagen deze roofdieren op ara’s? Dit artikel zoekt antwoorden op deze vragen.

Ongeveer de helft van de 5 miljoen soorten planten en dieren die op de wereld bestaan, vind je in het amazonegebied. Ook zijn er nog duizenden dieren- en plantensoorten die nog niet eens ontdekt zijn. Katachtige roofdieren zijn onder meer de jaguar, de poema en de ocelot. De vogelwereld is zeer rijk aan soorten zoals de kolibries, de ovenvogels, de vliegenvangers, de miervogels, de papegaaien en de toekans, maar natuurlijk ook diverse roofvogels waaronder één van de grootste arend soorten ter wereld: de Harpij. Ook het aantal soorten reptielen is omvangrijk met onder andere de anaconda’s (die tot 12 meter lang worden) en diverse soorten kaaimannen. Vanaf duizenden jaren voor Christus werden zowel het Amazonegebied als de kustgebieden van Brazilië bewoond door Indianen. Er waren honderden Indianenstammen die in een paar grotere etnische groepen zijn onder te verdelen, met als voornaamste de Guaraní, de Tupi en de Ge. Papegaaien spelen een belangrijke rol in de cultuur van deze Indianen. In 1500 na Chr. werd Brazilië ontdekt door de Portugese zeevaarder Pedro Álvares Cabral en deed de ‘moderne mens’ zijn intrede in het leefgebied van de ara’s. In potentie heeft een ara dus te maken met een heel arsenaal aan vijanden, maar is dat in de praktijk ook zo?

Het korte antwoord is… niet echt. In de praktijk zijn ara’s goed in staat om de roofdieren van het lijf te houden. Meestal voeden ara’s zich in groepen hoog in het bladerdek van de bomen. Niet veel roofdieren kunnen daarbij komen en bovendien zullen roofdieren door heel veel ogen gezien worden voordat ze in de buurt zijn. En komt er een roofdier in de buurt dan vliegen ara’s natuurlijk vrij gemakkelijk weg. De meeste ara soorten nestelen in hoge bomen, met een goed uitzicht op de omgeving.
[/section]

[section bgimage=”http://een-01.nl/een-01.nl/wp-content/uploads/2014/01/jaguar1.jpg” parallax=”true” bgcolor=”Color Value” padding=”160px 0″][/section]

[section padding=”20px 0″]
Een langer antwoord is… alles wat een ara te pakken kan krijgen zal dat ook doen. Het motto is dan eten of gegeten worden. Er zijn verhalen bekend over grote vleermuizen en zelfs ook apen die al of niet bij toeval een ara wisten te verschalken. Je zou verwachten dat ook de grote katachtigen (zoals de jaguar, de puma of de ocelot) wel eens een ara weten te bemachtigen. Toch zal dat in de praktijk meevallen omdat een ara dan wel erg laag in de buurt van de grond moet komen. Of laag nestelen zodat een kat het nest kan bezoeken. Vanuit het oogpunt van een jaguar zal een ara een welkome afwisseling op het menu zijn die hij zeker zal willen meepikken. Om dezelfde reden zal een ara ook niet veel last hebben van een kaaiman, alhoewel die in grote aantallen op bijvoorbeeld de Pantanal voorkomen…

BeschrijvingKenmerken
De harpij is één van de grootste arenden ter wereld. Allerlei middelgrote dieren, zoals apen, luiaards, boomstekelvarkens, kleine beren, toekans, papegaaien, leguanen en slangen vormen het voedsel van de harpij. De harpij pakt zijn prooi meestal uit de boomkruinen.Lengte: tot 102 cm
Spanwijdte: tot 220 cm
Gewicht: tot 9 kg
De jaguar is een katachtige die voorkomt in Midden- en Zuid-Amerika. Hij lijkt sterk op de luipaard, maar is zwaarder gebouwd. Er wordt een achttal ondersoorten onderscheiden. Vrijwel ieder dier dat in het leefgebied van de jaguar voorkomt, vormt een potentiële prooi voor dit roofdier. Lengte: 110-180 cm
Hoogte 65-80 cm
Gewicht: tot 160 kg.
De poema is een katachtige die in geheel Amerika voorkomt. In de tropen is de poema wat kleiner als daarbuiten. De poema heeft een uitgebreid voedselpakket, variërend van insecten tot vogels tot grote hoefdieren.De poema jaagt vooral in ochtend- en avondschemering. Lengte: 95-150 cm
Hoogte 60-76 cm
Gewicht: tot 120 kg
De ocelot leeft van het zuiden van de Verenigde Staten tot in Zuid-Amerika. Het is een uitstekende klimmer. Vochtige gebieden hebben de voorkeur van deze kat. De ocelot is in staat een vogel tijdens zijn vlucht te vangen door te springen. De ocelot brengt veel tijd door in de bomen.Lengte: tot 140 cm
De anaconda is de op één na langste slang ter wereld. De anaconda eet knaagdieren en vogels, maar ook kaaimannen en hoefdieren zoals zwijnen en geiten gegeten. Anaconda's eten ook elkaar, met name jongen zijn kannibalistisch. Na een grote maaltijd kan een anaconda maandenlang zonder eten.Lengte: tot 9,5 meter
Diameter: tot 0,5 meter
Gewicht: tot 550 kg
Kaaimannen zijn krokodilachtigen die alleen voorkomen in Zuid-Amerika. De Yacarekaaiman komt voor in Argentinië, Brazilië, Bolivia en Paraguay. De habitat bestaat uit ondergelopen graslanden, rivieren en meren (zoals de Pantanal). Op het menu staan vooral vis, vogels en de capybara. Lengte: 2.5 tot 3 meter
Er is de laatste vijfhonderd jaar veel veranderd. De culturen die in 1500 bestonden zijn weggevaagd door ziektes, geweld en menselijke keuzes. Er leven in Brazilië nog 650.000 Indianen, verdeeld over ruim 200 volksstammen. Sommige stammen zijn onbekend met de moderne samenleving.Respect voor de natuur.
Veeboerderijen, plantages, mijnbouw, industrieprojecten, wegen, dammen, legerbases en kolonisatie hebben het leefgebied van de ara sterk verkleind. Om het nog maar niet te hebben over de illegale handel. Het regenwoud van de Amazone verdwijnt voor 90 procent.Moordlustig en uit op eigen gewin.

Het is logischer om te verwachten dat een ara meer last heeft van roofvogels. De Harpij is één van de grootste en krachtigste arend soorten ter wereld, en laat deze Harpij nu juist in de Amazone voorkomen! Lokaal noemt men een Harpij ook wel de ‘Macaw killer’ en vallen ze zelfs de grote Hyacinth ara aan. Studies tonen aan dat de Harpij zeker ara’s op het menu heeft staan, naast bijvoorbeeld ook apen. In het bijgaande video filmpje is te zien hoe een Harpij zich op een luiaard stort. In het gebied komen nog verschillende andere arend en valken soorten voor, zoals bijvoorbeeld ook de Zwart Witte Kuifarend, die zich zelfs specialiseert in het jagen op diverse papegaaiensoorten. Valken zijn vooral door hun manier van jagen ook gevaarlijk voor ara’s. Met een enorme vaart kunnen zij zich bovenop een ara storten.

Om het samen te vatten zullen gezonde ara’s zelden ten prooi vallen aan welk roofdier dan ook. De intelligentie en de ervaring van ara’s (ze worden immers heel oud en hebben dan ook de nodige levenservaring) alsmede het optrekken in groepen zorgen ervoor dat de risico’s geminimaliseerd zijn. Het meeste moeten de ara’s opletten voor grotere roofvogels als de Harpij.

Van de lokale Indianenstammen hebben ara’s van oudsher niet veel te vrezen, daarvoor is het respect voor de natuur te groot. Sinds de intrede van de moderne mens is er echter veel veranderd… vooral het leefgebied heeft sterk onder de landbouw te lijden. Daarmee verdwijnt het leefgebied van de ara en daarna ook de ara. Om het nog maar niet te hebben over de illegale vangst en handel van en in ara’s. Waarmee de mens ook maar weer direct het grootste roofdier is… waar hebben we dat eerder gehoord.