Hoe oud worden ara’s? 2016-08-25T10:55:44+00:00

Als we het over de leeftijd van (huis)dieren hebben, dan is de maatstaf vaak ‘een mensenleven’. Terwijl dat natuurlijk maar een gemiddelde is, want het is helaas niet iedereen gegeven om heel oud te worden. Het maakt vaak indruk als we dan zeggen dat een ‘ara een mensenleven lang meegaat’, waarmee we dus eigenlijk zeggen dat een ara 80 tot 90 kan worden. Dat is aanzienlijk meer dan een kat of een hond (laat staan raskatten en rashonden). En dat is fijn, dan hebben we niet het verdriet van afscheid moeten nemen van een huisdier. Toch?

Hoe zit dat in de natuur?

In de natuur zal 90% van de jonge papegaaien de leeftijd van één jaar niet halen, en zal ongeveer 20% van de oudere populatie komen te overlijden per jaar. Een koppel papegaaien zal gedurende hun leven gemiddeld twee babies krijgen die zullen opgroeien en zelf voor nakomelingen zorgen. De statistieken voor ara’s liggen waarschijnlijk wel wat gunstiger, aangezien er minder verlies is aan natuurlijk roofdieren. Daar staat dan tegenover dat er ook aanzienlijk minder eieren zijn. Er wordt door vogelliefhebbers vaak geroepen dat in de natuur vogels gedood worden door roofdieren of op andere wijze overlijden, voordat ze de kans krijgen signalen van ouderdom te tonen. Onderzoek en observatie in de natuur in de loop van de afgelopen jaren heeft echter aangetoond dat deze aanname niet correct is. Maar wat is oud? We noemen een vogel een ‘senior’ bij de volgende leeftijden: kleinere papegaaien t/m de valkparkieten vanaf 12 jaar, de grotere papegaaiensoorten (inclusief ara’s, amazones, kaketoes en grijze roodstaarten) vanaf 30 jaar. Deze indeling is gebaseerd op onderzoek, waarbij gekeken is naar diverse ouderdomsveranderingen. En senior wil natuurlijk niet zeggen dat een vogel al bejaard is, want dat is bij kleinere papegaaien vanaf 18 jaar en bij de grotere papegaaiensoorten vanaf 45 jaar. En dan komen er nog behoorlijke uitschieters naar boven voor, want ook bejaarden kunnen nog een tijdje mee. De oudere levensfase wordt gecategoriseerd als de laatste 25% van de levensverwachting.
NTI_OLDEST_PARROTGroenvleugel ara Poncho is met haar 88 jaar oud (in 2013) de oudste ara ter wereld. Tenminste, waarvan de leeftijd exact bekend is omdat er natuurlijk geen bevolkingsregister voor ara’s bestaat… Poncho is nog een beroemdheid ook, zeg maar een BA-er (Bekende Ara), vanwege het aantal films waarin zij meegespeeld heeft. Daarbij films met Jim Carrey en Eddie Murphy. Poncho is ook te bewonderen in 102 Dalmatiërs en de Ace Ventura reeks. Na flink wat dienstjaren bij Birds and Animals Unlimited (het bedrijf dat zorgt voor de filmdieren van zowel Warner Brothers als Universal) is Poncho op zijn 75e jaar met pensioen gegaan en woont tegenwoordig in de UK bij Rebecca Taylor en haar dochter Sophie Williams. Vliegen kan zij inmiddels niet meer, maar ze geniet nog altijd van haar oude dag. Haar favoriete uitspraak is allllll-righty-then, hetgeen duidelijk van Jim Carrey afkomstig is!

Hoe zit dat in de huiskamer?

De meeste papegaaien in de huiskamer overlijden door ongelukken, ziektes of menselijke fouten (bijvoorbeeld door verkeerde keuze met betrekking tot voeding of huisvesting). Links en rechts bestaan wel statistieken, maar in hoeverre heb je wat aan getallen van dierenartsen, waar je vaak alleen maar komt als er iets met een papegaai aan de hand is? De statistieken van de dierentuinen verwijzen (zoals wel te verwachten is) naar de getallen die ook uit de natuur bekend zijn. In de natuur overleven alleen de sterkste jonge papegaaien (die 10%!), terwijl bij huisdieren dat percentage veel hoger ligt (en dus ook de minder sterke vogels oud worden). Algemeen wordt een leeftijd van 45 jaar voor een grotere papegaaiensoort gezien als een ondergrens, waarbij het mogelijk moet zijn om een flink stuk ouder te worden. Onder vogelliefhebbers zijn er ook de nodige uitschieters naar boven bekend, waardoor vaak geroepen wordt dat ara’s tussen de 45 en 90 jaar oud kunnen worden. Er is zelfs een claim over een geelvleugel ara die 119 jaar oud geworden zou zijn. Dat legt een flinke druk op iedere ara liefhebber: zorg ervoor dat ze bejaarde leeftijd halen!

Ara’s worden oud

In vergelijking tot zoogdieren worden vogels opmerkelijk oud, zeker als daarbij een vergelijk gemaakt wordt tussen de lichaamsgrootte van de vogels en de zoogdieren. Een verklaring daarvan is volgens Susan Orosz (PhD, DVM, Dipl ABVP (Avian), Dipl ECZM (Avian)) te vinden in de combinatie van de hogere stofwisseling, het hogere glucose gehalte en de lichaamstemperatuur bij vogels, die er kennelijk voor zorgen dat de levensduur ook toeneemt. Terwijl een hogere stofwisseling in theorie eigenlijk zou moeten zorgen voor een lagere levensduur. Ara’s leven gemiddeld vier keer langer als op basis van de stofwisseling verwacht zou worden. Kennelijk is hier in de loop van de evolutie een antwoord op ontstaan. Het vliegen staat hierbij centraal: vogels kunnen vliegen en zo aan roofdieren ontsnappen. Uit onderzoek blijkt dat vogels en andere vliegende dieren een hogere levensverwachting hebben, hetgeen vooral te maken heeft met de uitzonderlijke spierinspanning en oefening en de daaraan gekoppelde zuurstofopname in hun bloed (in combinatie met een aantal andere factoren die gedurende de evolutie ontstaan zijn). Wellicht dat verder onderzoek ook interessante inzichten oplevert voor de menselijke zoektocht naar de fontein van de eeuwige jeugd.

Wat zijn de consequenties?

Vliegen is voor een vogel letterlijk van levensbelang. Een ara die vliegt zal gezonder blijven als een gekortwiekte ara. Al weer een reden om uw ara goed te trainen en de nodige vlieguren met hem of haar te maken. Dat betaalt zich terug in een hogere levensverwachting.
U moet zich er dus op bedacht zijn dat een jonge ara zo maar 50 jaar of ouder kan worden en u wellicht gaat overleven. Er komt dan dus een periode dat u afstand moet doen van uw ara en zorgen dat deze elders goed terecht komt. Bij de overige familieleden, en andere vogelliefhebber of in de papegaaienopvang. Misschien moet u dat zelfs in uw testament regelen. En wellicht is er een interessante markt voor thuiszorg voor oudere papegaaien!

error: