Maatstaf is mensenleven

Als we het over de leeftijd van (huis)dieren hebben, dan is de maatstaf vaak ‘een mensenleven’. Terwijl dat natuurlijk maar een gemiddelde is, want het is helaas niet iedereen gegeven om heel oud te worden. Het maakt vaak indruk als we dan zeggen dat een ‘ara een mensenleven lang meegaat’, waarmee we dus eigenlijk zeggen dat een ara 80 tot 90 kan worden. Dat is aanzienlijk meer dan een kat of een hond (laat staan raskatten en rashonden). En dat is fijn, dan hebben we niet het verdriet van afscheid moeten nemen van een huisdier. Toch?

Hoe zit dat in de natuur?

In de natuur zal 90% van de jonge papegaaien de leeftijd van één jaar niet halen, en zal ongeveer 20% van de oudere populatie komen te overlijden per jaar. Een koppel papegaaien zal gedurende hun leven gemiddeld twee babies krijgen die zullen opgroeien en zelf voor nakomelingen zorgen. De statistieken voor ara’s liggen waarschijnlijk wel wat gunstiger, aangezien er minder verlies is aan natuurlijk roofdieren. Daar staat dan tegenover dat er ook aanzienlijk minder eieren zijn. Er wordt door vogelliefhebbers vaak geroepen dat in de natuur vogels gedood worden door roofdieren of op andere wijze overlijden, voordat ze de kans krijgen signalen van ouderdom te tonen. Onderzoek en observatie in de natuur in de loop van de afgelopen jaren heeft echter aangetoond dat deze aanname niet correct is. NTI_OLDEST_PARROTMaar wat is oud? We noemen een vogel een ‘senior’ bij de volgende leeftijden: kleinere papegaaien t/m de valkparkieten vanaf 12 jaar, de grotere papegaaiensoorten (inclusief ara’s, amazones, kaketoes en grijze roodstaarten) vanaf 30 jaar. Deze indeling is gebaseerd op onderzoek, waarbij gekeken is naar diverse ouderdomsveranderingen. En senior wil natuurlijk niet zeggen dat een vogel al bejaard is, want dat is bij kleinere papegaaien vanaf 18 jaar en bij de grotere papegaaiensoorten vanaf 45 jaar. En dan komen er nog behoorlijke uitschieters naar boven voor, want ook bejaarden kunnen nog een tijdje mee. De oudere levensfase wordt gecategoriseerd als de laatste 25% van de levensverwachting.

Groenvleugel ara Poncho is met haar 88 jaar oud (in 2013) de oudste ara ter wereld. Tenminste, waarvan de leeftijd exact bekend is omdat er natuurlijk geen bevolkingsregister voor ara’s bestaat… Poncho is nog een beroemdheid ook, zeg maar een BA-er (Bekende Ara), vanwege het aantal films waarin zij meegespeeld heeft. Daarbij films met Jim Carrey en Eddie Murphy. Poncho is ook te bewonderen in 102 Dalmatiërs en de Ace Ventura reeks. Na flink wat dienstjaren bij Birds and Animals Unlimited (het bedrijf dat zorgt voor de filmdieren van zowel Warner Brothers als Universal) is Poncho op zijn 75e jaar met pensioen gegaan en woont tegenwoordig in de UK bij Rebecca Taylor en haar dochter Sophie Williams. Vliegen kan zij inmiddels niet meer, maar ze geniet nog altijd van haar oude dag. Haar favoriete uitspraak is allllll-righty-then, hetgeen duidelijk van Jim Carrey afkomstig is!

Hoe zit dat in de huiskamer?

De meeste papegaaien in de huiskamer overlijden door ongelukken, ziektes of menselijke fouten (bijvoorbeeld door verkeerde keuze met betrekking tot voeding of huisve